bloemen

Veelgestelde vragen

Hieronder staan de veelgestelde vragen van Nederland Zoemt. Staat je vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op via het  contactformulier op de contactpagina.

  • Wat is Nederland Zoemt?

    Nederland Zoemt is een project van LandschappenNL, Natuur & Milieu, IVN, Naturalis, mogelijk gemaakt dankzij een extra bijdrage van de Nationale Postcode Loterij. Met Nederland Zoemt zorgen we voor structureel meer voedsel en nestgelegenheid voor wilde bijen.

  • Waarom Nederland Zoemt?

    Nederland Zoemt komt in actie voor de wilde bij. Dat is hard nodig, want de Nederlandse wilde bijen zijn in gevaar: de helft van alle 358 soorten is bedreigd. En dat terwijl ze heel belangrijk zijn voor onze voedselvoorziening. Tachtig procent van onze eetbare gewassen is afhankelijk van bestuiving door bijen en andere insecten. Wilde bijen zijn dus cruciaal voor de productie van ons voedsel.

    De grootste bedreiging waar de wilde bij mee te kampen heeft is gebrek aan voedsel en nestgelegenheid. Dit is een direct gevolg van de intensieve grootschalige landbouw, de verstedelijking en het strakker en efficiënter beheer van ons groen. Bijen worden niet blij van gazons als een biljartlaken en bermen waaruit alle bloemen zijn verdwenen.

    Met Nederland Zoemt zorgen we voor structureel meer voedsel en nestgelegenheid voor wilde bijen.

  • Hoeveel soorten bijen zijn er?

    Over de hele wereld zijn in totaal 20.000 bijensoorten bekend. 358 van deze soorten komen in Nederland voor. Een hele hoop dus!

  • Zijn alle bijen sociaal?

    Hommels en de door de mens gehouden honingbij leven in volken en dragen gezamenlijk zorg voor het nageslacht. De overige wilde bijen leven solitair. Zij bouwen voor zichzelf een nestje op allerlei plekken en manieren. Veel soorten graven holletjes in de grond. Andere bijen vestigen zich liever in bestaande gangetjes, bijvoorbeeld in holle plantenstengels, of gangetjes die door kevers zijn uitgeknaagd in dood hout. Je kunt bijen zelf een handje helpen door bijvoorbeeld een tegel uit de tuin te halen, of tuinafval zoals stengels en hout te laten liggen. Zo hebben bijen voldoende huisvesting!

    Sommige bijen zijn vernoemd naar hun manier van nestelen: zo behangen Behangersbijen de muren van hun nestjes met stukjes blad en metselen Metselbijen tussenwandjes van leem in hun huis. Koekoeksbijen daarentegen, zijn een stuk luier (en een beetje gemeen): zij bouwen zelf geen nest, maar leggen hun eitjes stiekem in de nesten van andere bijen.

  • Is de bij een bedreigde diersoort?

    Dat hangt ervan af welke bijensoort je bekijkt, er zijn heel veel soorten bijen, dus je kunt niet zomaar zeggen dat de bij in zijn geheel bedreigd wordt. Maar, helaas gaat het over het algemeen niet goed met de wilde bijen. Van de 358 soorten die in Nederland voorkomen, staan er 109 op de Rode Lijst en worden dus met uitsterven bedreigd.

  • Zijn bijen gevaarlijk?

    BZZZZ! Je bent vast wel eens geschrokken van een bij die plotseling langs kwam zoemen. Toch zijn bijen volgens deskundigen niet gevaarlijk. Bijen komen – anders dan wespen – niet op ons eten af, omdat ze alleen bloemen en nectar lusten. Bijen steken niet, tenzij ze zich ernstig bedreigd voelen. Zolang je bijen dus met rust laat en niet om je heen slaat, wordt een bij niet bang en is er dus geen gevaar!

  • Waar kan ik meer informatie vinden over de wilde bij?

    Meer informatie over de wilde bij kun je vinden op http://www.bestuivers.nl/

  • Is een honingbij ook een wilde bij?

    Nee, honingbijen worden niet tot de wilde bijen gerekend. Ze komen namelijk niet of nauwelijks in het wild voor. De honingbij wordt door imkers in speciale bijenkasten gehouden. Net als kippen onder de vogels worden gehouden voor hun eieren, wordt de honingbij gehouden voor honing en is daarom niet te beschouwen als een wilde diersoort, maar als een huisdier.

    De honingbij is slechts één van de 358 soorten die in Nederland voorkomen, alle andere soorten worden wél als wilde bijen beschouwd en worden niet door de mens verzorgd.

  • Hoe zie je het verschil tussen mannetjes- en vrouwtjesbijen / wat is het verschil tussen mannetjes en vrouwtjes bijen?

    Ook al zijn bijen maar klein, toch is het vrij makkelijk te bepalen of het een mannetje of een vrouwtje is. Maar waaraan zie je dat dan? Bijvoorbeeld door te kijken naar het achterlijfje. Bij vrouwtjes bestaat die uit 6 delen, bij mannetjes uit 7. Ook de antennes van mannetjes bestaan uit meer stukjes: 13 in plaats van 12. Omdat vrouwtjes het stuifmeel verzamelen, is hun lichaam hier op aangepast: ze hebben bijvoorbeeld borstelige haartjes op hun poten of achterlijf. Als een bij pollen aan de poten draagt is het altijd een vrouwtje. Mannetjes zijn slanker, maar hebben dan weer geen angel. Lukt het jou ze uit elkaar te houden?

  • Hoe kan ik bijen van elkaar onderscheiden?

    Bekijk de website van bestuivers, daar staat uitgelegd hoe je de verschillende soorten bijen van elkaar kunt onderscheiden.

  • Wat is het verschil tussen een bij en een wesp?

    Het is handig om te weten of je te maken hebt met een wesp of een bij. Bijen herken je aan hun wollige vachtje, want wespen zijn kaal! Verder hebben bijen aan hun achterpoten of achterlijf extra lange haartjes, voor het verzamelen van stuifmeel. Als laatste zijn de achterpoten (scheen & tars) van bijen vaak verbreed, dit is niet zo bij wespen. Ook het gedrag verraadt veel: in tegenstelling tot wespen zijn bijen vegetariër: een insect dat een prooi vangt is dus nooit een bij!  Bijen gebruiken hun angels slechts voor zelfverdediging, en steken alleen als ze écht geen uitweg meer zien.

  • Hoe overleven bijen in de winter?

    Hoe bijen de winter doorkomen, verschilt per soort.

    Voor solitaire bijen geldt dat volwassen bijen de winter meestal niet overleven. De mannetjes overlijden nadat ze gepaard hebben. Vrouwtjes blijven iets langer leven, omdat ze nog eitjes moeten leggen, maar na deze taak zullen ook zij sterven. De eitjes komen uit en de larves gaan vervolgens in een soort winterslaap om de winter te overleven. Dit doen ze soms in een speciale cocon. In het voorjaar komen de bijen volgroeid naar buiten.

    Bij hommels gaat het net even anders. Hommels wonen namelijk in een kolonie. Als de winter komt, blijft alleen de koningin leven. Deze verlaat het oude nest om op zoek te gaan naar een nieuw nest om te overwinteren en vervolgens een nieuwe kolonie te beginnen.

  • Hoe oud worden bijen?

    Hoe oud een bij wordt, hangt af van de soort en het geslacht. Als een bij eenmaal volwassen is, leeft hij niet meer zo lang, meestal niet meer dan een aantal weken. Vrouwtjes leven over het algemeen langer dan mannetjes. Mannetjes overlijden meestal kort na het paren, maar vrouwtjes pas na het leggen van de eitjes. Toch knap dat bijen in hun korte leven zoveel nuttigs kunnen doen!

  • Kunnen kinderen ook in actie komen voor de wilde bij?

    Zeker weten! Ook kinderen kunnen de wilde bij prima helpen! Bouw bijvoorbeeld een mooi bijenhotel, doe mee met het planten en zaaien van bloemen en planten of hou op school een spreekbeurt over de wilde bij. Met deze speciale kinderzoekkaart, kun je van alles leren over bijen, bloemen en andere bestuivers.

  • Waarom dit project?

    De wilde bij heeft het moeilijk. Van de 358 soorten die in Nederland voorkomen, staan er 109 op de Rode Lijst; die worden dus met uitsterven bedreigd. Dit komt onder andere omdat er te weinig voedselaanbod en nestgelegenheid is voor wilde bijen in Nederland. Wilde bijen vliegen niet ver, en daarom is het belangrijk dat er overal voldoende voedsel is voor bijen, in de vorm van bloeiende bloemen. Gemeenten kunnen een belangrijke rol spelen bij het vergroten van het voedselaanbod en de nestgelegenheid. Dat kan bijvoorbeeld door het planten of zaaien van bijvriendelijke planten en door aanpassing van het groenbeheer, zodat rekening wordt gehouden met wilde bijen.

  • Hoe doe ik mee als gemeente?

    Je kunt als gemeente in aanmerking komen om bijvriendelijk te worden. Om te weten of jouw gemeente bijvriendelijk is, vul je het formulier op de website in. Als je genoeg stappen zet, wordt jouw gemeente erkend tot bijvriendelijke gemeente’. Binnen vier weken hoor je van ons of dat het geval is.

  • Wat gebeurt er na mijn inschrijving?

    We sturen jullie dan een titelbord op om op te hangen op een mooie plek in de gemeente; je krijgt een kant-en-klaar communicatiepakket incl. persbericht om de erkenning te delen; gratis bijvriendelijke bomen voor in de gemeente en je dingt mee in de verkiezing van 2018 naar de bijvriendelijkste gemeente van Nederland! Als je blijvend wil meedoen, vragen we vanaf 2019 een jaarlijkse bijdragen van €995. Als je nog geen Bijvriendelijke gemeente bent, krijg je een aantal tips en handvatten om zelf aan de slag te gaan.

  • Wat zijn de criteria om mee te mogen doen?

    Gemeenten kunnen binnen verschillende thema’s stappen zetten om wilde bijen te ondersteunen. Het gaat om voedsel, nestgelegenheid, bijvriendelijk beheer en communicatie met burgers. Voor elk thema is een aantal criteria geformuleerd, bijvoorbeeld de aanwezigheid van bijvriendelijke planten (thema voedsel), of gefaseerd maaien (thema bijvriendelijk beheer).

  • Moet ik aan alle criteria voldoen (of: op alle criteria stappen zetten) om mee te mogen doen?

    Nee, je hoeft niet aan alle criteria te voldoen. Als gemeente moet je een aantal stappen zetten op één of meerdere criteria. Op basis van onze ervaringen en expertise kunnen we goed inschatten of de stappen die genomen worden, voldoende zijn voor de erkenning tot bijvriendelijke gemeente. Als je kans wil maken om de verkiezing te winnen, is het natuurlijk slim om op zoveel mogelijk criteria stappen te zetten.

  • Wat levert het mijn gemeente op om Bijvriendelijke gemeente te worden?

    We sturen jullie dan ook een titelbord op om op te hangen op een mooie plek in de gemeente; je krijgt een kant-en-klaar communicatiepakket incl. persbericht om de erkenning te delen; gratis bijvriendelijke bomen voor in de gemeente en je dingt mee in de verkiezing van 2018 naar de bijvriendelijkste gemeente van Nederland!

  • Waar moet ik beginnen om mijn gemeente bijvriendelijk te maken?

    Er zijn verschillende dingen die je als gemeente kan doen om bijvriendelijker te worden. Het planten of zaaien van bijvriendelijke planten is één manier. Ook is het voor bijen belangrijk om nestgelegenheid te hebben. Als gemeente kan je zowel natuurlijke nestgelegenheid creëren als bijenhotels aanleggen. Tot slot is het essentieel om bijvriendelijk te beheren. Door bijvoorbeeld laat te maaien en een deel van het groen te laten staan, zorg je dat er altijd voedsel voor bijen achterblijft.

  • Waar vind ik meer informatie over bijvriendelijk beheer?

    Je vindt meer informatie op deze pagina.

  • Welke planten moet ik planten?

    Een overzicht van bijvriendelijke planten is hier (heesters) en hier (vaste planten) te vinden.

  • Wanneer vindt de verkiezing plaats?

    De verkiezing vindt plaats in het najaar van 2018.

  • Wat is de Bijentelling precies?

    In het weekend van 21 en 22 april vragen we heel Nederland om bijen te tellen in eigen tuin, het park of op het schoolplein. Als we meer weten over bijen, kunnen we de bij beter helpen. En dat is hard nodig, want van de 358 soorten wilde bijen in Nederland zijn er 188 bedreigd. Ook voor ons heeft dit grote gevolgen, want 80% van de eetbare gewassen is afhankelijk van bestuiving. Daarom komen we in actie en organiseren we een jaarlijkse Nationale Bijentelling.

  • Wanneer is de Bijentelling?

    De Bijentelling is op zaterdag 21 en zondag 22 april. Scholen kunnen in de week voorafgaand aan de Nationale Bijentelling een eigen telactie organiseren op het schoolplein.

  • Wat als het heel slecht weer is op 21 en 22 april?

    We hopen natuurlijk dat de zon schijnt op 21 en 22 april! Houd zelf ook de weersvoorspellingen in de gaten en bepaal op basis daarvan wat het beste moment is om te tellen in jouw tuin. Ook als het bewolkt is, kun je bijen tellen. We gaan er niet vanuit dat het twee dagen lang regent (en zullen duimen voor veel zonneschijn).

  • Hoe lang ben ik bezig met bijen tellen?

    De voorbereiding kost ongeveer een half uur, een beetje afhankelijk van hoeveel je van bijen weet. Je kunt natuurlijk een uitgebreide studie maken van alle bijensoorten, maar in 30 minuten tijd weet je aan de hand van onze instructies en het filmpje voldoende om bijen in eigen tuin te kunnen tellen. Trek voor de telling zelf 20 tot 30 minuten uit.

  • Hoe voorkom ik dat ik bijen dubbel tel?

    Bij algemene soorten is het soms lastig het aantal te schatten. Loop dan eerst een keer helemaal door je tuin heen waarbij je alleen let op die soort. Op basis daarvan kan je een schatting maken van het aantal. Bij het maken van een schatting kan je er altijd iets te veel of iets te weinig tellen, dit is geen probleem.

  • Ik heb geen tuin of balkon, wat nu?

    Geen probleem! Je kunt ook in de buurt tellen, bijvoorbeeld in een park, buurtmoestuin of misschien in de tuin van een bekende. Bepaal van tevoren welk gebied je gaat onderzoeken en op welke plekken je binnen dat gebied bijen verwacht aan te treffen. Maak het gebied niet te groot, zo’n 10 m2 tot maximaal 25 m2 is ideaal, dan houd je het overzichtelijk voor jezelf.

  • Ik heb geen verstand van bijen, kan ik toch meedoen?

    Juist! We willen graag dat zoveel mogelijk mensen meedoen met de Bijentelling. Dat levert ons meer informatie over de wilde bij op, zodat we ons gerichter kunnen inzetten voor de bescherming van wilde bijen. En we hopen natuurlijk dat deelnemers door de Bijentelling enthousiast worden en zelf ook meer willen doen om Nederland meer te laten zoemen. Je kunt de wilde bij helpen door een bijenhotel in je tuin te plaatsen en bloemen en planten te zaaien waar bijen gek op zijn.

  • Wat is het verschil tussen een (wilde) bij, hommel en een zweefvlieg?

    Als je in je tuin rondkijkt zal je een groot aantal insecten tegenkomen. Bij sommige zie je gelijk bij welke groep ze horen, maar vaak is het lastig. Bij de telling kijken we naar bijen die in april in de tuin actief zijn. Veel van die tuinbijen behoren tot de hommels. Naast bijen zijn er ook veel zweefvliegen in tuinen aanwezig en ook deze zorgen voor bestuiving van planten. Een deel van deze zweefvliegen lijkt op bijen en hommels en daarom doen ze ook mee met de telling. Vliegen hebben in tegenstelling tot bijen korte antennen en altijd maar één paar vleugels (bijen hebben twee paar vleugels). Op de zoekkaart staat uitgelegd hoe je de verschillende soorten kan herkennen.

  • Wat doen jullie met de resultaten van de Bijentelling?

    De gegevens worden opgeslagen in het landelijke databestand van bijen. Daarin wordt bijgehouden waar welke soorten voorkomen, informatie die belangrijk is bij het beschermen van bijen. Met de tuintelling komen we te weten welke soorten veel in tuinen voorkomen. Door de telling de komende jaren te herhalen weten we welke soorten voor- of achteruit gaan in aantal.

STEL EEN VRAAG